Sarım Sayısı Ne’ye Göre Belirlenir?
Bir elektrik motorunun sarım sayısı (sargı sayısı) ve kablo kesiti, motorun çalışacağı gerilim, güç, devir sayısı ve verim gibi parametrelere göre belirlenir
Motor sargı hesabında bir kaç kriterler vardır.
| Motorun gerilimi (V) | Gerilim arttıkça sarım sayısı artar (yüksek gerilimde daha fazla tur gerekir). |
| Frekans (Hz) | Frekans yükseldikçe manyetik çevrim sayısı artar, bu da daha az sarım sayısına izin verebilir. |
| Kutup sayısı (P) | Daha fazla kutup sayısı → daha fazla sarım bölgesi, fakat bir kutuptaki sarım sayısı düşebilir. |
| İstenen devir sayısı (n) | Devir sayısı düştükçe (daha yavaş motor) kutup sayısı artar ve sarım konfigürasyonu değişir. |
| Manyetik alan yoğunluğu (B) | Manyetik alanın doyuma ulaşmaması için uygun sarım sayısı gereklidir. |
| Statorun çapı ve yapısı | Fiziksel olarak ne kadar tel sığabileceğini etkiler. |
E = 4.44 × f × N × Φ
Burada:
Φ = Manyetik akı (Weber)
E = Endüklenen gerilim
f = Frekans (Hz)
N = Sarım sayısı
Kablo Kesiti Ne’ye Göre Belirlenir?
| Motorun gücü (kW veya HP) | Güç arttıkça akım artar, daha kalın tel gerekir. |
| Çalışma akımı (A) | Telin taşıyabileceği akıma göre seçilir. |
| İzolasyon sıcaklık sınıfı | Yüksek sıcaklığa dayanıklı izolasyon varsa daha ince tel kullanılabilir. |
| Soğutma tipi | Daha iyi soğutma varsa tel daha fazla akım taşıyabilir. |
| İzin verilen ısı artışı | Telin kesiti, aşırı ısınma olmaması için belirlenir. |
Tel kesiti genel olarak şu şekilde hesaplanır:
I = J × A Burada:
- I = Akım (A)
- J = İzin verilen akım yoğunluğu (A/mm²)
- A = Tel kesiti (mm²)
Tipik olarak:
Daha yüksek sınıf motorlar için 5–8 A/mm² olabilir
Bakır için J ≈ 3–5 A/mm²
Ecomühendis 